De Kunst van het Falen

We zijn allemaal wel eens onzeker. Het wordt pas echt een probleem als je er voortdurend last van hebt. Keer op keer nerveus zijn voor eenzelfde uitdaging. Bijvoorbeeld spreken voor een groep. Maar ook je keer op keer afvragen “Wat zullen ze wel niet van me denken?”

Faalangst is de angst of vrees om fouten te maken, en de angst voor mislukkelingen. Faalangst is een typisch probleem van deze tijd: we leven in een prestatiemaatschappij, die vooral gericht is op vooruitgang en succes. Het wordt steeds belangrijker om verder te studeren en een succesvolle carrière na te streven. Succesvol zijn in het leven. Het ‘goed’ doen. Dat brengt heel wat druk met zich mee. Die druk voelen we thuis, in ons sociale leven, in ons werk, in de maatschappij als geheel.

We spreken over faalangst als prestaties onder druk komen te staan door negatief denken. De prestaties zelf kunnen daardoor slecht zijn of juist beter, maar voorafgaande aan de prestatie wordt er altijd negatief gedacht. Faalangst ontstaat vaak al bij kinderen, maar ook volwassen kunnen ineens faalangst ontwikkelen.

Het begin van die druk voelen we al op jonge leeftijd. De druk om het goed te doen. Voor onze ouders en mensen dichtbij. Faalangst kan alleen ontstaan bij mensen die al weten wat falen is. Er moet dus ooit wat mis zijn gegaan of niet goed gelukt zijn.

Vormen van faalangst

  • negatieve faalangst
    • Er zijn negatieve gevoelens die maken dat degene helemaal niet kan presteren dan wel niet eens de prestatie aangaat.
  • positieve faalangst
    • Iemands prestaties kunnen juist veel beter uitpakken dan normaal en worden gedreven door positieve gedachten.

Faalangst kan zich uiten op motorisch gebied. In dat geval is de persoon bang om verkeerd te bewegen. Faalangst kan zich ook uiten op sociaal gebied. In dat geval is de persoon bang om afgewezen te worden door anderen. En cognitieve faalangst uit zich waar prestaties in werk en leven moeten worden neergezet.

Waar herken je faalangst aan?

  • Gevoelig zijn voor kritiek, zowel positief als negatief, en er niet mee om kunnen gaan
  • Bang om nee te zeggen, wanneer er iets wordt gevraagd om te doen
  • Geen vragen durven stellen en geen oogcontact maken wanneer er iets wordt uitgelegd
  • Snel afgeleid, onrustig zijn als er prestaties moeten worden geleverd
  • Vragen of het geleverde werk ook goed is
  • Niet goed luisteren, wanneer er iets nieuws wordt uitgelegd
  • Onzekerheid en een afwachtende houding aannemen bij nieuwe of onverwachte situaties
  • Met de benen wiebelen, met de handen friemelen
  • Buikpijn en vaak naar de wc moeten gaan
  • Zweten, klamme handen, stotteren, hartkloppingen

Hoe kan je er zelf mee aan de slag?

Hoe je denkt over de situatie, zorgt voor hoe je voelt over de situatie. Je kan jezelf zo helemaal de put in denken. Het zijn dus vooral je gedachten die ervoor zorgen dat je niet zo goed presteert als je zou kunnen. Handig dus als je leert hoe je goed over jezelf kan leren denken. Je gedachten te veranderen dus. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Misschien denk je zelfs dat het onmogelijk is! Je moet maar zo denken “het is al een boel mensen gelukt, dus het kán wel lukken!

Een voorbeeld dat echt íedereen spannend vindt, is om een presentatie te geven. Met dat voorbeeld in gedachten hier een paar tips om zelf mee aan de slag te gaan:

  • Wat denk je nu eigenlijk? Ga eens rustig zitten en neem er de tijd voor. Dan zal je merken dat je toch meer “zicht” op je gedachten krijgt. Schrijf ze allemaal eens op.
  • Helpen deze gedachten mij? Je weet nu wat meer over wat je denkt. Vraag je af of deze gedachten je zullen helpen of niet? Als je bij voorbeeld denkt dat niemand het onderwerp van je presentatie interessant zal vinden, dan zal je je niet zekerder gaan voelen. Of dit idee nu klopt of niet kun je nog niet weten voor het zover is. Maar dat is ook niet het belangrijkste: zet deze gedachte aan de kant. Hij helpt je namelijk niet om je beter te voelen!
  • Welke gedachte zou mij wél kunnen helpen? Bijvoorbeeld: “Ik heb me goed voorbereid. Dus het komt wel goed.” Of “Ik weet er een boel meer van dan de groep aan wie ik presenteer.” Schrijf ze allemaal eens op en kies er dan een die jou het meeste helpt.
  • Spreek je nieuwe helpende gedachte uit. Oefen desnoods voor de spiegel. Een beetje gek om te doen misschien, maar het helpt echt!
  • Wat is het ergste dat er zou kunnen gebeuren? Gaan je toehoorders gapen? Lachen ze je uit? Lopen ze weg uit de presentatie? En bedenk dan “Hoe erg is dit nou écht?!  Schrijf ze allemaal op. Wat het ook is, het is bij anderen in zo’n situatie vast ook wel eens gebeurd en zij hebben het overleefd. Jij vast ook.
  • Zorg dat je uitgerust en fit bent.
  • Let op je ademhaling. Oefen thuis met drie minuten in vijf seconden in ademen en in vijf seconden weer uit ademen.
  • Zenuwachtig? Benoem het gewoon. Als je aan de presentatie begint, probeer dan niet te verbergen dat je zenuwachtig bent. Maak er een grap over. Iedereen herkent het en het lucht op.
  • Accepteer wat er gebeurt. Zoals trillende handen. Je handen trillen, nou dat is dan maar zo.
  • Dwing jezelf rustig en geconcentreerd vertellen wat je wil vertellen.
  • Worden er vragen gesteld? Richt je dan op de vragen waar je het antwoord op weet. Zijn er vragen bij die je niet weet, zeg dat dan. Je kan het altijd nog opzoeken en het antwoord later geven.
  • Bereid de situatie (bijvoorbeeld een presentatie) voor. Maak een planning met alles wat je moet doen en hou je eraan!
  • Stel het niet uit. Echt, oefening baart kunst.

De tips kan je natuurlijk ook toepassen op andere spannende situaties: een moeilijk gesprek voeren, je eerste werkdag in een nieuwe rol, gesprekken met een klant, …..

En, soms lukt iets niet meteen. Gun jezelf de ‘Kunst van het Falen’. Wat ging goed? Wat kan een volgende keer beter?

Nu je dit weet, waar wil jij dan beter in worden als het gaat om faalangst?

Wil je meer weten? Boekentip:

Theo IJzermans en Coen Dirkx      –        Beren op de weg, spinsels in je hoofd

Coaching

Met deze tips en adviezen van anderen kom je een heel eind. Soms kom je er alleen niet uit. Kijk of anderen in onze LinkedIn groep Connect Your Dots je kunnen helpen met tips en adviezen. Wil je hierin gecoached worden dan kan je via www.connectyourdots.nl bij een van onze coaches terecht.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s